ေဘာလံုးအားကစားနည္းဟာ ကမၻာမႇာ ပရိသတ္ႀကိဳက္ႏႇစ္ သက္ဆံုးျဖစ္သလို စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရးတို့ကိုပါ အေျပာင္း အလဲမ်ားစြာ ျဖစ္ေစႏိုင္ေလာက္ေအာင္ လႊမ္းမိုးမႈမ်ိဳးရႇိေနလို႔ ေဘာလံုးနဲ႔ကင္းတဲ့ ႏိုင္ငံရယ္လို႔ေတာင္ မရႇိဘူးလို႔ ဆိုရမယ္။ ကမၻာ့ေဘာလံုး အဖြဲ႕ခ်ဳပ္(ဖီဖာ)ရဲ႕ လက္ရႇိအဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံစာရင္းဟာ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံအေရအတြက္ထက္ ေတာင္မ်ားေနတာကို ၾကည့္ရင္ ေဘာလံုးရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကို ခန္႔မႇန္းလို႔ ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဖီဖာဟာ အားကစားနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြထဲမႇာသာမက အစိုးရမဟုတ္တဲ့ NGO အဖြဲ႕အစည္း ေတြထဲမႇာေတာင္ လူသိအမ်ားဆံုးနဲ႔ ၾသဇာအရႇိန္အ၀ါ အႀကီးမားဆံုး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းႀကီး ျဖစ္တာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

ဖီဖာဥကၠဌ ဆပ္ဘတၱလာ

ဖီဖာဟာ သူတို႔ခ်မႇတ္ထားတဲ့ ေဘာလံုးစည္းမ်ဥ္း၊စည္းကမ္း၊ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္ေတြနဲ႔ ၿငိစြန္းမႈရႇိတဲ့ ေဘာလံုး ႏိုင္ငံေတြ၊ သူတို႔ စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္းကို မလိုက္နာတဲ့ ေဘာလံုးႏိုင္ငံေတြကို မည္သူ႔မ်က္ႏႇာမႇ မေထာက္ပဲ ျပတ္ျပတ္သားသား အေရးယူေဆာင္ရြက္ လ်က္ရႇိေနတာကိုလည္း မၾကာခဏ ေတြ႕ျမင္ရပါလိမ့္မယ္။

ဒီလိုၾသဇာတိကၠမ အလြန္ႀကီးတဲ့ဖီဖာကို ဦးေဆာင္တာ၀န္ ယူေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးေတြကလည္း ေဘာလံုးနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းမႇာ အလြန္၀င္ဆံ့ ေနရာေပး ခံရတတ္ပါတယ္။ ဖီဖာဥကၠ႒ဆိုရင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးက ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အစိုးရအဖြဲ႕ အႀကီးအကဲေတြကပါ ေလးစားမႈေပးၾကတာ ေတြ႕ရပါ တယ္။ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ဖီဖာဥကၠ႒ဟာ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ထက္ေတာင္ အရႇိန္အ၀ါႀကီးတဲ့ သေဘာေတာင္ ရႇိပါတယ္။ ဖီဖာဥကၠ႒အေနနဲ႔ ေဘာလံုးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ႏိုင္ငံေတြ ကိုလာရင္ အဲ့ဒီ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အႀကီးအကဲေတြကိုယ္တိုင္က အထူးဂုဏ္ထူးေဆာင္ အေရးႀကီးဧည့္သည္ေတာ္ႀကီးအျဖစ္ သတ္မႇတ္သေဘာထားၿပီး ႀကိဳဆို လက္ခံေတြ႕ဆံု ေလ့ရႇိတာက သက္ေသပဲ။

တစ္ကမၻာလံုးကို ေဘာလံုးနဲ႔ႏႇီးႏႊယ္ၿပီး ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈရႇိေနတဲ့ ဖီဖာလို ကမၻာေက်ာ္ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႕စည္းႀကီးမႇာ အမႈေဆာင္ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးေတြဟာလည္း ေဘာလံုးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ပိုင္းမႇာ သာမက အျခားေသာ အရည္အခ်င္းေကာင္းေတြနဲ႔လည္း ျပည့္စံုေနမယ့္ သူေတြဆိုတာ ခန့္မႇန္းလို႔ ရပါတယ္။ ဒီလိုအဖြဲ႕ႀကီးမႇာ အႀကီးအကဲအျဖစ္ တာ၀န္ယူထားရတဲ့ ဆပ္ဘလတၲာဟာလည္း ဒီရာထူးနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ၊ အစဥ္အလာနဲ႔ အေတြ႕အၾကံဳေတြ ရႇိေနမႇာ သံသယရႇိစရာ မလိုပါဘူး။

ဆပ္ဘလတၲာဟာ ႏိုင္ငံတကာေဘာလံုးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေတြးအျမင္ ဗဟုသုတ၊ အစဥ္အလာနဲ႔ သမိုင္းေၾကာင္း ေတြမ်ားစြာရႇိၿပီး ဖီဖာကို ကမၻာက ေလးစားရတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းႀကီး ျဖစ္လာေအာင္ ဦးစီးေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ မႇတ္တမ္း ေကာင္းေတြကိုလည္း ရႇိသူဆိုတာ သူ့ကိုယ္ေရးမႇတ္တမ္းက သက္ေသခံ ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူ့ကိုမႏႇစ္သက္၊ ကန္႔ကြက္သူ အခ်ိဳ႕ရႇိေနတဲ့ၾကားက ဖီဖာဥကၠ႒ ရာထူးကို ႏႇစ္ရႇည္ၾကာစြာ တာ၀န္ယူခြင့္ရေနခဲ့ တာ မဟုတ္ပါလား။

ဒါေၾကာင့္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးက ေလးစားအသိအမႇတ္ျပဳ ရတဲ့ ဖီဖာလိုအဖြဲ႕အစည္းႀကီးရဲ႕ ဥကၠ႒တာ၀န္ယူထားရတဲ့ ဆပ္ဘ လတၲာအေနနဲ႔ တာ၀န္ပိုင္း အလြန္ႀကီးမားၿပီး ဖိအားတခ်ိဳ႕လည္းရႇိေနမႇာ ေသခ်ာပါတယ္။ တစ္ကမၻာလံုးကသိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးျဖစ္လို႔လဲ သူ့အေနနဲ႔ အေနအထုိင္ အေျပာအဆို အမ်ားႀကီး သတိထားဖို႔လိုၿပီး အမႇားယြင္းမရႇိေအာင္ ေနထိုင္ေျပာဆို ဆင္ျခင္ဖို႔လည္း လိုအပ္မႇာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ လူသားတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဆပ္ဘလတၲာအေနနဲ႔ တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမႇ အမႇားမလုပ္ခဲ့ဘူးဆိုတာေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ ဆပ္ဘလတၲာအေနနဲ႔ လူသား ပီပီ အမႇားအယြင္း အခ်ိဳ႕ ရႇိခဲ့တာ အျပစ္မဆို သာေပမယ့္ သူလိုလူမ်ိဳးက မၾကာခဏအေျပာ အဆိုအယူအဆမႇား တာမ်ိဳးေတာ့ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ အခုေနာက္ပိုင္းမႇာ ဆပ္ဘလတၲာဟာ ဘာေၾကာင့္မႇန္းမသိ အျငင္းပြားဖြယ္ အေျပာအဆို၊ အယူအဆ အမႇားေတြ အေတာ္လုပ္လာတာကို စိတ္ပ်က္ဖြယ္ရာ ေတြ႕ရပါတယ္။ သာမန္ ေဘာလံုး အႀကီးအကဲ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဒီလိုအမႇားမ်ိဳးရႇိေနတာ လူသိပ္မသိႏုိင္ေပမယ့္ ဘလတၲာလို ကမၻာသိ ဖီဖာဥကၠ႒ႀကီးက မၾကာ ခဏ အမႇားေတြ လုပ္ရင္ေတာ့ သတင္းမုဆိုးေတြရဲ႕ သားေကာင္ ျဖစ္သြားႏိုင္သလို သူ့ကို ယံုၾကည္ေလးစားေနတဲ့ ကမၻာ့ေဘာလံုးႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ေဘာလံုး အဖြဲ့အစည္းေတြကပါ ေလးစားေထာက္ခံမႈ ေလ်ာ့ပါးႏိုင္တာကိုေတာ့ သတိမူသင့္တယ္ မဟုတ္ပါလား။

ခက္တာက ဒီအခ်က္ကို ဘလတၲာကိုယ္တုိင္ သတိလက္ လႊတ္ျဖစ္ေနပံုရတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဖီဖာဥကၠ႒တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ မလုပ္သင့္တဲ့ အေျပာအဆို အယူအဆမ်ိဳး ဘလတၲာမၾကာ ခဏလုပ္မိေနတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အနီးစပ္ဆံုး သူ့ရဲ႕အမႇားတစ္ခုကို ေထာက္ျပရမယ္ဆိုရင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ယူ႐ို ၂၀၀၈ အုပ္စု(ဘီ)ေနာက္ ဆံုးပြဲစဥ္အျဖစ္ ဂ်ာမနီ-ၾသစႀတီးယားပြဲစဥ္မႇာ ကြင္းလယ္ဒိုင္က ႏႇစ္ဘက္နည္းျပႏႇစ္ဦးစလံုးကို ကြင္းထဲက ေမာင္းထုတ္ခဲ့တာမႇားတယ္ လို႔ ေ၀ဖန္သံုးသပ္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီပြဲမႇာ မႇတ္တမ္းဒိုင္ကို မေခ် မငံျပန္ေျပာၿပီး သူ့ကို ဂ႐ုမစိုက္ မေလးမစားတဲ့သေဘာနဲ႔ ပြဲကို အေႏႇာက္အယႇက္ တစ္စံုတစ္ရာျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ ဂ်ာမနီအသင္းနည္းျပနဲ႔ ၾသစႀတီးယား အသင္းနည္းျပတို႔ ႏႇစ္ေယာက္ အေခ်အတင္ စကားမ်ားရန္ျဖစ္ေနတာကို မႇတ္တမ္းဒိုင္က ကြင္းလယ္ဒိုင္ကို သတင္း ပို႔ခဲ့တာကို ကြင္းလယ္ဒိုင္က ေဘာလံုးဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ ဒီလုပ္ ေဆာင္ခ်က္ဟာ အျပည့္အ၀မမႇန္ဘူးဆို ရင္ေတာင္ မႇားတယ္လုိ႔ေတာ့ မေျပာႏုိင္ပါဘူး။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ယူ႐ိုမႇာ တာ၀န္ယူခဲ့တဲ့ ဒိုင္လူႀကီးေတြ အားလံုးဟာ ဖီဖာအသိအမႇတ္ျပဳ ထိပ္တန္း ဒိုင္လူႀကီး ေတြျဖစ္ၿပီး ပြဲေတြကို ဖီဖာရဲ႕ကိုယ္စား ႀကီးႀကပ္တာ၀န္ယူေပး ေနရသူေတြျဖစ္ေတာ့ သူတို႔ကို ေ၀ဖန္သူ ရႇိလာမယ္ ဆိုရင္ေတာင္ ဖီဖာကသူတို႔ကို တတ္ႏိုင္သမ် ကာကြယ္မႈ ေပးဖို႔လိုတယ္ မဟုတ္လား။ ဒိုင္လူႀကီးဆိုတာ လူသားေတြျဖစ္လို႔ အျမဲတမ္း မမႇန္ႏုိင္ေပမယ့္ ပြဲတစ္ပြဲမႇာ ဒိုင္လူႀကီးအေနနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ၾသဇာ အျပည့္ရႇိေနမႇသာ ပြဲကို ေကာင္းေကာင္း ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္မႇာ မဟုတ္လား။ ဖီဖာရဲ႕ေဘာလံုး ဥပေဒမႇာလည္း ဘယ္ပြဲမဆို ဒိုင္လူႀကီးရဲ႕ အဆံုးအျဖတ္သာ အတည္ျဖစ္တယ္လို႔ ေသခ်ာျပ႒ာန္းထားၿပီး သားျဖစ္လို႔ ဒိုင္လူႀကီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ သိပ္မႇားသြားရင္ေတာင္ ပြဲၿပီးခ်ိန္မႇာ သူ့ကိုသက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းက သီးျခား အေရးယူမႈမ်ိဳး လုပ္ေလ့ရႇိပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖီဖာဥကၠ႒ဘလတၲာအေနနဲ႔ အထက္ပါ စကားမ်ိဳးေျပာသင့္သလားလို႔ ေမးစရာရႇိလာပါမယ္။

မၾကာမီရက္ပိုင္းကလည္း မန္ယူ-စီေရာ္နာဒို-ရီးယဲလ္တို႔ သံုးပြင့္ဆိုင္ဇာတ္လမ္းမႇာ စီေရာ္နာဒိုကို ထုတ္မေရာင္းခ်င္လို႔ တရား၀င္ျငင္းထားတဲ့ ဖာဂူဆန္နဲ႔ မန္ယူကို ဘလတၲာက အလြန္ အက်ဴး ေ၀ဖန္မႈတစ္ခု လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ စီေရာ္နာဒိုကို ေက်းကြၽန္ တစ္ေယာက္လို သေဘာထားၿပီး အသင္းေျပာင္းခ်င္ေနတာကို ပိတ္ပင္ထားတယ္လို့ ဖာဂူဆန္နဲ႔ မန္ယူကို ဘလတၲာက ကမၻာသိေအာင္ ေ၀ဖန္ခဲ့တယ္။ ဒီဇာတ္လမ္းမႇာ ရီးယဲလ္ကလည္း စီေရာ္နာဒိုကို လိုခ်င္ေန၊ စီေရာ္နာဒိုကလည္း အသင္းေျပာင္းခ်င္ေနတာ မႇန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ကို တရား၀င္ ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ မန္ယူက မေရာင္းခ်င္လို႔ ျပန္ျငင္းထားတာဟာ ဘယ္သူမႇ အျပစ္မရႇိဘူး။ ရီးယဲလ္မႇာေရာ စီေရာ္နာဒိုမႇာပါ အျပစ္ မရႇိဘူး။ ကိုယ့္ပစၥည္းတန္ဖိုးထားၿပီး ဘယ္ေလာက္ေပးေပး မေရာင္းပါဘူးလို႔ ဆိုထားတဲ့ ဖာဂူဆန္မႇာလည္း အျပစ္မရႇိဘူး မဟုတ္လား။ လြယ္လြယ္ေလး ေတြးရင္ စီေရာ္နာဒိုကို ေပါင္သန္း ၇၀ ေလာက္နဲ႔ မေရာင္းခ်င္တာ ဖာဂူဆန္မႇားသလို ရႇိႏုိင္ေပမယ့္ မေရာင္းခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္လည္း သူ့မႇာ ခိုင္ခိုင္လံုလံုရႇိေနမႇာဆုိေတာ့ အျပစ္ေျပာဖို႔ ခက္တယ္။ (စာေရးသူဆိုရင္ေတာ့ ေရာင္းလိုက္ၿပီ) စီေရာ္နာဒို ရီးယဲလ္ကို ေျပာင္းခ်င္ေနတယ္ဆိုတာလည္း သူ႔အေတြး နဲ႔သူျဖစ္လို႔ ေ၀ဖန္စရာမရႇိသလို ဒီလုိကစားသမားမ်ိဳးကို လုိခ်င္တဲ့ ရီးယဲလ္အသင္းကိုလည္း ေ၀ဖန္စရာမရႇိဘူး။ သတင္းအခ်ိဳ႕မႇာ ေဖာ္ျပခဲ့သလို အသင္းသိပ္ေျပာင္းခ်င္ေနတဲ့ ေရာ္နာဒိုကို ေျပာင္းခြင့္မျပဳဘဲ ဖာဂူဆန္က အရန္ခုံမႇာဘဲ ထုိင္ခိုင္းထားမယ္လို႔ တကယ္ ေျပာခဲ့တာ ဆိုရင္ေတာ့ ဘလတၲာစကားက သိပ္ေ၀ဖန္စရာမရႇိဘူး။

ဒီစကားမ်ိဳး ဖာဂူဆန္ တကယ္ေျပာခဲ့တာလည္း ဟုတ္မဟုတ္ မေသခ်ာႏိုင္ဘူး။ ေျပာခဲ့တယ္ ဆုိရင္ပဲ သူေျပာသလိုေတာ့ တကယ္လုပ္မယ္ မထင္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ စီေရာ္နာဒိုဟာ မန္ယူႏိုင္ပြဲေတြ ရဖို႔အတြက္ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါသလဲဆိုတာ အားလံုးထက္ ဖာဂူဆန္က ပိုသိေနႏိုင္လို႔ပဲ။ ေဘာလံုး ပညာသာ ေကာင္းၿပီး အေတြ႕အၾကံဳမရႇိေသးတဲ့ စီေရာ္နာဒိုလို ဆယ္ေက်ာ္သက္ ကစားသမားေလးကို ဒီလိုအဆင့္မ်ိဳးထိ ေရာက္လာေအာင္ ဖာဂူဆန္ကပဲ ေလ့က်င့္ ေမာင္းႏႇင္ေပးခဲ့တာ မဟုတ္လား။ စီေရာ္နာဒိုအေပၚ ဖာဂူဆန္ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းခဲ့သလဲဆိုတာ ၂၀၀၆ ကမၻာ့ဖလားပြဲ ျပႆနာကို ျပန္ေတြးၾကည့္ရင္ သိႏိုင္တယ္။ စီေရာ္နာဒိုကို ဘယ္ေလာက္ ေပးေပး မေရာင္းဘူးလို႔ ဖာဂူဆန္ေျပာခဲ့ တယ္ဆိုရင္လည္း ဒါဟာ သူ့ကို တန္ဖိုးထား အားကိုးလြန္းတာေၾကာင့္ ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္မယ္။

ေသခ်ာျပန္စဥ္းစားၾကည့္ရင္ မန္ယူဟာ ဥေရာပ အဆင့္မႇာ ရီးယဲလ္ရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈကို မယႇဥ္ႏုိင္ ေသးဘူးဆိုရင္ေတာင္ ကမၻာ့ပရိသတ္အားေပးမႈ အရႇိန္အ၀ါနဲ႔ လတ္တေလာ ေအာင္ျမင္မႈေတြမႇာ ရီးယဲလ္ထက္ ပိုျမင့္တဲ့ ကမၻာေက်ာ္ အသင္းႀကီး ဆိုတာ ဘလတၲာ ကိုယ္တုိင္သိမႇာပါ။ မန္ယူဟာ သာမန္ပရီးမီးယားလိဂ္ အသင္းေလးျဖစ္ၿပီး စီေရာ္နာဒိုဟာလည္း တျခားကစားသမားေတြထက္ အခြင့္အေရးနဲ႔ လုပ္ခလစာနည္းေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဘလတၲာေျပာခဲ့တဲ့ စကားဟာ သိပ္မလြန္ေပမယ့္ ကမၻာ့ေဘာလံုးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို ဦးေဆာင္ တာ၀န္ယူထားရတဲ့ ဘလတၲာအေနနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔တိုက္႐ိုက္ မပတ္သက္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုကို လက္လြတ္ စပယ္ေတာ့ မေျပာသင့္တာ အမႇန္ပဲ။

ဒီလုိပဲ ဘလတၲာ အေျပာမႇား၊ အယူအဆမႇား ေနတဲ့ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြ ရႇိေနပါေသးတယ္။ ဒီလိုလုပ္ပါမ်ားလာရင္ သူ့အေပၚေလးစားမႈ ေလ်ာ့ပါးလာႏုိင္သလို ဖီဖာအေပၚမႇာလည္း ယံုၾကည္ အားကိုးမႈ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့က်လာႏိုင္တယ္။ အခ်ိန္တန္ရင္ ဘလတၲာအေနနဲ႔ ဖီဖာဥကၠ႒ ရာထူးကို စြန္႔လႊတ္ေပးရမႇာ ျဖစ္ေပမယ့္ သူ႔ရာထူး သက္တမ္းအတြင္းမႇာ ဒီလိုအေျပာအဆို အယူအဆ အမႇားေတြ၊ အျငင္းပြား ဖြယ္အစီအစဥ္ေတြကို တတ္ႏိုင္သမ် ေရႇာင္ရႇားၿပီး ေနသြားႏိုင္ရင္ေတာ့ သူ့အတြက္ ေရာ ဖီဖာအတြက္ပါ ေကာင္းက်ိဳးပိုရႇိမယ္လို႔ ထင္မိပါေၾကာင္း...